| |
HERMOGENES
Vitriviusun kitabının hermogenes anlatılarını kapsayan bölümünde bu tapınağı çeviren sütun aralarındaki açıklığın sütun alt çapına göre hesaplanarak bulunması esasına dayanan beş ayrı prensibin olduğunu öğreniyoruz
Hermogenes mimari düzenlemede bunlardan iyi görünüşlü sağlamlığı ve oranların oranların oldukça net olması gibi nedenlerden yapıtlarında eustylos’u tercih etmiştir.
Sitemize üye olmayanlar resimleri göremez.
Lütfen kayıt olun ya da giriş yapın
MAGNESİA ARTEMİS TAPINAĞI
MAGNESİA ARTEMİS TAPINAĞI
Bugune kadar saptanabilmiş hellenistik Döneme ait psudodipteros tasarlı tapınaklardan hermogenesin magnesia Artemis tapınağından etkilenerek inşa edildiği sonucuna götürür. Magnesia Artemis aydında Strabona göre mimari elemanların birbirleri arasındaki uyumun sağlandığı en mükemmel tapınaktır.
Daha eski bir evresi vardır. Hel. Evresinin mimarı hermogenestir. İon düzeninde 8*15 sütunlu bir pseudodipterostur. Bildiğimiz gibi tapınaklar çoğunlukla ya peripteros(tek) yada çift sütunlu dipteros burada farklı bir uygulama görüyoruz.
Dipteros tapınaklarda yer alan çift sıra sütundan iç sırada olması gerekenler yapılmayarak tek sütun sırası bulunur buna yalancı dipterosta denir.
Genel görünümden taviz verilmiyor. Sutunlarla cella duvarı arasındaki açıklık daha fazladır.
Mimariye kazandırdığı bir fayda ise derin mekânlar nedeniyle oluşan ışık gölge kontrastının( zıtlık,tezat,karşıtlık) görünümüne görkemli bir hava katmasıdır.Anadoluda tapınak mimarisinde derin pronaosa olan eğilim burada daha da artarak pronaos derinliği cellayla eşit bir duruma gelmiştir. Pronaos- cella ve opstodomos içindeki sütunlar uzun yanlarda ve kısa yanlarda sıralanan sütunlarla aynı eksen üzerindedir. Simetri önemini görüyoruz. Pronaosu naosdan ayıran bölme duvarını bir bir ölçü daha geri çekerek ideal duruma getirmiştir böylece hem sütunlarla bölmeleri birbirinden ayıran duvarları aynı eksen üzerine getirilmiştir. Hem de daha derin bir pronaos elde edilmiştir.
Pseudodipteros plan taşıyıcı sütun sayısını azaltması nedeniyle üst yapının hafif tutulmasını zorunlu hale getirmiştir. Bu tapınak saçaklığında friz kullanılmasıyla sonraki tapınaklarla örnek oluştur.
İon başlıklarının hem sutunun yivli üst bölümüyle birlikte yapılmaları, hem de yan taraflarındaki (polster) bezemelerin çeşitlilik göstermeleri açısından ion mimarisi için diğer bir ilki oluşturduğu söylenebilir. Sütun kaideleri attik tiptedir (Anadolu-ion (Ephesos) tipi kaidelerin yerine kullanılmıştır). Tapınağın sunağı batıdadır. (ion düzenindeki üst yapı mö 3.yy)
ANADOLU’DAKİ HELLENİSTİK DÖNEME AİT EN BÜYÜK DÖRDÜNCÜ TAPINAKTIR. STYLOBAT ÖLÇÜLERİ 41 x 67.5 M. DİR. MİMAR HERMOGENES’İN ESERİDİR. BU TAPINAKTA KULLANDIĞI PSEUDODİPTEROS PLANI O BULMUŞTUR (DİPTEROS GÖRÜNÜMLÜ). İON DÜZENİNDE, 8x15 SÜTUNLUDUR. ATTİKA TİPİ SÜTUN KAİDELERİ VE 175 M UZUNLUĞUNDAKİ AMAZONLAR SAVAŞININ ANLATILDIĞI FRİZİ (ISTANBUL, PARİS, BERLİN) ANADOLU’DAKİ İLK ÖRNEKLERDİR. 1891–93 YILLARI ARASINDA KAZILMIŞTIR. YENİ KAZILARA TAPINAĞIN BATI CEPHESİNDE 1994 YILINDA BAŞLANILMIŞTIR.
Hellenistik dönemin öteki önemli tapınağı ise mimar Hermogenes tarafından M.Ö. 2. yüzyıl ortalarında Menderes Magnesia’sında yapılan Artemis Tapınağı’dır. Bu tapınak saçaklığında friz kullanılmasıyla sonraki tapınaklarla örnek olmuştur
Sitemize üye olmayanlar resimleri göremez.
Lütfen kayıt olun ya da giriş yapın
TEOS DİONYSOS TAPINAĞI
TEOS DİONYSOS TAPINAĞI
11*6 sütunlu.İzmir de bulunmaktadır. Etrafı stoa ile çevrelenmiş bulunan bir temenos alanının batısında yer alır.Peripterostur. Tercih sistemi eustylos kullanılmıştır. 2 evre var Helenistik ve hadrian dönemi onarımları. (M.Ö. 4. yüzyıl ve Hellenistik dönem (M.Ö. 330-30) mimarlığının en önemli örnekleri Priene Athena Tapına)( Teoslular’ın baş tanrısı Dionysos’un ünlü tapınağı kentin batısında surların hemen içindedir. Tapınak, tiyatro’dan uzak, Helenistik kent duvarları’na yakın bir şekilde yerleştirilmiştir. Etrafı stoa ile çevrelenmiş bulunan bir temenos alanın batısında yer alır. Stoa kuzey ve güney yanlarda Dor, doğu ve batıda ise, İon düzeninde inşa edilmiştir. Temenos’a girişin kuzeybatı ve güneybatı köşelerdeki anıtsal kapılarla sağlandığı düşünülmektedir. Temenos alanı doğuya doğru alçaldığı için buraya bakan giriş bölümünde basamaklar yanlara oranla daha fazladır. Krepidoma önde 12, diğer taraflarda ise 6 basamaklıdır. Tapınak 11.x.6 sütunu ile bir hexastyle peripterosdur. Tapınak’ta Hermogenes’in tercih etmiş olduğu sistem olan eustyle kullanılmıştır )
Hermogenes tapınak mimarisinde ion düzeninin en uygun sistem olduğunu savunsa da her iki eserinde de mimarın zaman zaman atik özelliklere yöneldiği görülmektedir. Örneğin tapınağın arka yüzünde dor tapınaklarına özgü olan opisthdomos bölümüne yer verilmiştir. Dor tapınaklarının bir özelliği olan friz kullanmıştır. Simetri katı bir simetri oluşturacak şekilde aynı eksendedir.
Hermogenes bu tasarının bulucusu değil ancak buna yeni bir yorum getirerek mükemmel şekilde uygulayıcısıdır. Her-eustylos bu sistemin sadece tanımını yapmış ve bir geleneğin devamı olarak kendi yapısında kullanmıştır. Atik bir gelenek olan frizi Anadolu ion mimarisinde ilk uygulayan mimar hermogenestir. Frizi iki esrinde de kullanmıştır. İon mimarisine düzenli bir form olarak kullanılmaya başlanmasına katkıda bulunmuştur. Hermogenes mimarisinde derin koridor ve rahat sütun dizisi söz konusudur. Hermogenes arkaistliğidir.
|
|
