| |
Nietzsche Böyle Buyurdu Zerdüşt kitabıyla tanrıyı öldürmüştür. Tanrının ölümüyle insanların dünya üzerinde yaptığı bütün eylemler anlamını yitirmiştir. Kendilerini bir anda boşlukta hisseden insanlar dünyadaki varoluşlarını anlamlandırma çabalarına girdiler. Fakat 2. Dünya savaşından sonra içine düştükleri durum ve Avrupa’da yaşanan ideolojik kriz herkesi derinden sarstı. Dünya savaşları sayısız insanın ölümüne neden olurken insanların geleceğe olan umutlarını da yok etmiştir.Bütün bu hayal kırıklıkları insanların dünyayı anlamlandırma çabalarını boşa çıkardı;karamsar ,yaşamın anlamsızlığına inanan insan tipini ortaya çıkardı. Dünya savaşının hemen ardında ortaya çıkan Absürd tiyatro akımı bütün değerlerini yitiren , karamsar, bunalımlı insanın sanatıdır.
Absürd tiyatro gerçek sanatçıların kayıtsızlık ve bilinçsizliğini kırmak için yeni bir bakış açısı kazandırmaya çalışır. Artık insanların dinsel inançları zayıflamış ve bağlanacakları bir değer sistemi yoktur. Kesinliklerden yoksun absürd bir durumla karşı karşıyadır. Bu durumda yaşamı asıl çıplak gerçekliğiyle görmek gerekir. Bu nedenle absürdcüler insanı temel toplumsal durumun rastlantısal durumundan ya da tarihsel bağlamından sıyrılmış bir halde, varoluşun temel seçenekleriyle yüz yüze getirir.
Absürd tiyatronun temelleri daha önceki yazarlar tarafından atılmıştır fakat 20. yy insanın içine düştüğü bunalım, anlamsızlık ve yalnızlık duygusuyla absürd tiyatro en büyük etkisini bu dönemde göstermiştir. Daha önceden seyirciler tarafından pek anlaşılamayan oyunlar artık ilgi çekmeye başlamıştır. Örneğin Büchner’in yazmış olduğu Leonce ile Lena oyunu insanın varoluşunu yalnızca sevgi ve kendini saçma görebilme becerisiyle rahatlatabilecek anlamsızlığıyla ilgilidir.Büchner ‘İpleri bilinmedik güçlerin elinde olan kuklalarız’ der.Büchner’in Woyzeck karakteri de içinde bulunduğu koşulların, çevresinin ve içgüdülerinin bir oyuncağı hali gelmiştir. Çehov’un oyunlarında da dil bir iletişim aracı olmaktan çıkar ve konuşmalar monoluğa dönüşür.Stridberg’in Rüya oyunları , Kafka’nın eserleri , Jarry’in Kral Übü oyunu absürd yazarları etkilemişler ve birçok konu daha önceden ele alınmıştır.Camus ve Sartre insan ile yaşadığı dünya arasındaki uyumsuzluğu geleneksel anlatım kuralları içinde kalarak anlatırlar.Biçim bakımından uyumsuz tiyatroyu Alfred Jarry’nin Kral Übü oyunu çok etkilemiştir. Kral Übü bir tür kukla oyunudur.Jarry bu oyunda tiyatro olanaklarını sonuna kadar kullanır.Oyun müzik, maske, pandomin, dans olanaklarından yararlanılarak oynanır.
Absürd tiyatroyu belirleyen sadece konusu değildir. Daha önceden de bazı yazarlar ve varoluşçular tarafından yaşamın anlamsızlığı gibi konular işlenmiştir.Absürd tiyatroyu Varoluşçu tiyatrodan ayıran en büyük özellik:Absürd tiyatroda insanın durumunun anlamsızlığı; akılcı yaklaşımın , akılcı araç ve düşüncelerin terk edilmesiyle açıklanırken ,varoluşçu tiyatroda aynı konular son derece anlaşılır ve akılcı yapılanmış anlatım biçimleri kullanılarak açıklanır.Camus ve Sartre, eski gelenekteki yeni içeriği anlatırken absürd tiyatro anlatım biçimini değiştirerek bir adım daha ileriye gitmiştir.
|
|
