Faydalı mantar doğru tüketilmediğinde…
24.02.2008
Faydalı mantar doÄŸru tüketilmediÄŸinde…
Vitamin ve mineral açısından zengin olan mantar bilinçsiz tüketildiÄŸinde ölüme neden oluyor.Bahar aylarında mantar zehirlenmelerinin arttığını ve zehirlenmelerin ölümle sonuçlanabileceÄŸini söyleyen Ziraat Mühendisleri Odası Genel BaÅŸkanı Gökhan Günaydın, “Zehirli olan ve olmayan mantarlar arasındaki dış görünüş farkları, deneyim sahibi olmayanlar için ayırt edici özellikler deÄŸil, bu nedenle doÄŸadan toplananların deÄŸil, kültür mantarlarının yenmesini öneriyoruz” diyor. Diyetisyen Berrin YiÄŸit ise zengin besin içeriÄŸi ile mantarın güçlü bir antioksidan kaynağı olduÄŸuna dikkat çekiyor.
Selenyum ve potasyum zengini
Taylight SaÄŸlık Merkezi’nden Diyetisyen Berrin YiÄŸit mantarın, baÅŸta göğüs olmak üzere pek çok kansere karşı koruduÄŸunu ve zengin bir içeriÄŸe sahip olduÄŸunu söylüyor:
“Selenyum, vitamin B2, potasyum, pantetonik asit, bakır, niasin ve fosfor kaynağı olan mantar, kanserin yanı sıra astım, romatizma ve kalp hastalıklarına da yatkınlığı azaltır”
Hafıza için birebir
Günde 1 kase mantar tüketiminin migren ağrılarını da azalttığını söyleyen Yiğit, çinkodan zengin olan mantarın, bağışıklık sistemini güçlendirme, yara iyileştirme ve sağlıklı hücre bölünmesi gibi etkileri olduğunu vurguluyor:
“Niasinden zengin olan mantar türlerinin Alzheimer ve yaÅŸa baÄŸlı biliÅŸsel becerilerin azalmasını önlediÄŸi, ve güçlü bir antioksidan olduÄŸu çalışmalarla kanıtlandı.”
Piknik alandakilerine dikkat!
Türkiye’de 115 mantar cinsi ve 280 mantar türü bulunuyor. Ziraat Mühendisleri Odası Genel BaÅŸkanı Gökhan Günaydın, yenilebilen mantarlar olan cüce kız, horoz ve kalıncanın doÄŸal ortamında bulunan insanlar tarafından tanınıp ayırt edilebildiÄŸini söylüyor:
“Ancak zehirlenmeler genellikle mantarı tanımayan, mantar yeme alışkanlığı olmayan ve mantar yetiÅŸen ortamlara göçler sonucunda taşınan ailelerde ya da piknik yapanlarda oluyor.”
TurÅŸusu da tehlikeli
Zehirlenmeler çoÄŸu zaman, yaÄŸmur mevsimi sonrasında çocukların doÄŸada buldukları zehirli çiÄŸ mantarları yemesi, ailelerin zehirli mantarları toplayıp piÅŸirmesi gibi nedenlerle aniden ortaya çıktığını söyleyen Gökhan Günaydın, “Bunların yanında zehirli mantarlardan yapılan turÅŸular nedeniyle de aylar sonra dahi zehirlenmeler olabiliyor” dedi.
Şapkalı beyazlara dikkat!
Günaydın, ülkemizdeki mantar zehirlenmelerinin en önemli kaynağını Amanita Phalloides denilen beyaz renkli, şapkalı ve 5-10 cm boyundaki mantarın oluşturduğunu söylüyor:
“Yuvarlak saplı olup, sapın tabanında Volva adı verilen ÅŸiÅŸkin bir kısım, ÅŸapkanın biraz altında ise Annulus denen zarımsı, sarkık bir oluÅŸum bulunur. Zehirlenmeye amatoksinler adı verilen Siklopeptitler sebep olmaktadır.”
Ölüme neden olabilir
Zehirlenme belirtileri mantar yendikten 6 ile 24 saat sonra ortaya çıkıp üç evre halinde seyrediyor ve ciddi sonuçlar doÄŸurabiliyor: “Ä°lk evrede bulantı, kusma, karın aÄŸrısı, sulu ishal görülür. 72 saate kadar oluÅŸan ikinci evrede aldatıcı iyileÅŸme ortaya çıkmakla birlikte kan tablosu deÄŸerleri hızla bozulur. 4 ve 7 gün arasında deÄŸiÅŸen üçüncü evre ise kiÅŸiyi karaciÄŸer büyümesi, kan ÅŸekeri düşüklüğü, sarılık ve böbrek yetmezliÄŸi çerçevesinde ölüme götürebilir.”
Ayırt etmek zor
Kültür mantarlarının zehirli olmadığını ancak uygun olmayan koÅŸullarda saklanıp pazara sunulan mantarlarda mikroorganizmaların ürediÄŸini söyleyen Günaydın, “Bu mantarları tüketenlerde bulantı, karın aÄŸrısı ve ishalle seyreden gıda zehirlenmesi tablosu görülür” diyor.
“Bu çerçevede ailesinden aktarılan bir mantar kültürü bulunmayan yurttaÅŸlarımızın, kesinlikle doÄŸadan topladıkları mantarları yememesini salık veririz. Çünkü zehirli olan ve olmayan mantarlar arasındaki dış görünüş farkları, deneyim sahibi olmayan kiÅŸiler için ayırt edici özellikler deÄŸildir” dedi.
Mantar almanın püf noktaları
Doğadan toplananların değil kültür mantarlarının yenmesini, ancak pazarlarda ve sağlıksız koşullarda satılan kültür mantarlarından uzak durulmasını öneren Günaydın, mantar satın alırken dikkat edilecek noktaları şöyle sıralıyor:
.Mantar parlak rengini ve canlılığını yitirmemiş olmalı.
.Belirli oranda nem içermeli ancak küf kokusu barındırmamalı.
.Taze görünümlü, sıkı dokulu, temiz ve tombul olmalı.
.Pörsümüş, üzerinde yumuşak dokular oluşmuş mantarlardan uzak durulmalı.
.Bekledikçe mantarın rengi koyulaşır. Taze mantar almak istiyorsanız açık krem rengi ve beyaza yakın olanları tercih edin.
.Mantarı ağzı hafifçe kapatılmış, kahverengi karton veya bez torbalar ile cam kaplarda buzdolabında saklayın.
Tülay Sağlam
NTV-MSNBC
Kategori: KategorilenmemiÅŸ
