Aşırı sıcaklara dikkat !
Aşırı sıcaklara dikkat !
Amerikan Hastanesi Kalp-Damar ve İç Hastalıkları uzmanı Dr.
Sinan Özbayrakçı, sıcaklığın ve nem oranının artması ile güneş ışınlarının direkt gelmesinin, özellikle kalp-damar, astım ve tansiyon hastası olanlar için büyük tehlike oluşturduğunu söyledi.
Güneş ışınlarının özellikle cilt yanıklarına, ciltte kurumaya ve cilt kanserine neden olduğunu kaydeden Dr. Özbayrakçı, hava sıcaklığının artmasının da vücutta su kaybına, tansiyonun yükselmesine neden olduğunu belirtti. Dr. Özbayrakçı, bunlara bağlı olarak da kalp-damar hastalıkları ile felç ve enfarktüs geçirenlerin veya bu hastalıkları geçirme riski olanların çok dikkatli davranmaları gerektiğini vurguladı.
Nem oranının artmasıyla da astım, bronşit gibi akciğer hastalıkları ile yine kalp-damar hastalıkları olanların büyük risk altında olduklarını ifade eden Uzman Dr. Özbayrakçı, şöyle devam etti:
‘‘Sıcaklık ve nem oranının artması ve güneÅŸ ışınlarının direkt gelmesi, özellikle kalp-damar, astım ve tansiyon hastası olanlar için büyük tehlike oluÅŸturmaktadır. Çocuklarda ise ishale neden oluyor. Su kaybına neden olan bu durumda çocuklar, süratle hastane ÅŸartlarında kontrol altına alınmalıdır.’’
Öğle saatlerine dikkat
Dr. Özbayrakçı, kalp-damar, astım ve tansiyon hastası olanların sürekli kendilerini izlemeleri ve anormal bir durum halinde doktorlarıyla baÄŸlantı kurmaları gerektiÄŸini belirterek, ‘‘Hava sıcaklığının arttığı dönemlerde, mümkün olduÄŸunca serin yerler tercih edilmeli, yeterli miktarda sıvı alınmalı ve beslenme düzeyi de hafif tutulmalıdır. Direkt güneÅŸ ışınlarından mümkün olduÄŸunca uzak kalınmalı, güneÅŸin dik olduÄŸu 11.00-15.00 saatleri arası güneÅŸte kalınmamalı ve denize girilmemelidir’’ dedi.
Güzellik uzmanları, yaz aylarında cilt bakımının ayrı bir özen istediğini hatırlatıyorlar.
Cildinizin genç kalması için güneşe çıkarken şapka giymelisiniz. Yüzdeki çizgilerin kırışıkların çoğu, güneş ışınlarının marifetidir. Yüzünüzü güneşten iyi korursanız, kırışık ve çizgi sorununuz olmaz. Bu arada hasır şapka kullanmanızı tavsiye etmiyoruz. Güneş ışınları hasırların deliklerinden yüzünüze yansır. Yaz için kumaş şapkalar tercih edilmeli.
Yaz aylarında, cildinizin kurumasına da izin vermeyin. Bol bol su içmenin yanı sıra cildinize uygun nemlendirici uygulamadan sokağa çıkmayın. Cildi parlak gösteren ve etkisi hemen belli olan nemlendiriciler sizi dertten kurtarır.
Yaz sıcaklarında cildinizde küçük siyah noktaların çoğalması da bir tesadüf değil. Sıcak hava cildi etkiler. Gözenekler yağ hücreleriyle kapanır. Daha sonra da siyah noktalar ortaya çıkar. Cilt altındaki ölü hücrelerin temizlenmesine büyük özen gösterilmeli.
Güneş banyosu cilt kanserini önlüyormuş
Amerikalı bilimadamlarının son araştırmalarına göre, güneş ışınları bazı bünyelerde cilt kanserine yol açan hücrelerin kendi kendilerini yok etmelerini sağlıyor. Sağlıkla ilgili başka bir gelişmede ise ağır kalp hastaları doğrudan kalbe yapılan bir iğneyle tedavi ediyor.
GüneÅŸ banyosunun cilde zararı kadar yararı da olduÄŸu belirlendi. Houston’daki Texas Ãœniversitesi’nde yapılan son araÅŸtırmalarda güneÅŸ ışınlarının cilt kanserine yol açtığı gibi bazı bünyelerde söz konusu kanser hücrelerinin kendi kendini yok etmesini saÄŸlayan mekanizmayı harekete geçirdiÄŸi anlaşıldı.
Science dergisinin haberine göre, söz konusu mekanizmayı FasL adlı bir protein ateÅŸliyor. AraÅŸtırmacı Laurie Owen-Schaub fareler üzerinde yapılan deneylerde aşırı miktarda güneÅŸ ışınlarının etkisine maruz bırakılan ve Fasl proteinine sahip olmayan hayvanların yüzde 70′inde cilt kanseri oluÅŸtuÄŸunu bildirdi. Bu hayvanlarda, kanseri baskı altına alan p53 geni çalışmadı. FasL proteinine sahip farelerden yalnızca yüzde 5′inde cilt kanseri ortaya çıktı.
Owen-Schaub, söz konusu proteinin cilt kanserindeki rolünün keşfiyle hastalığa karşı daha etkin koruyucu önlemler alınabileceğini ve kimlerin cilt kanserine yakalanma riskinin yüksek olduğunu saptayabileceklerini söyledi. FasL proteini bulunan farelerde p53 geni bir komut vererek kanserli hücrelerin kendi kendilerini yok etmelerini sağlıyor. Cilt kanserinin ortaya çıkma ve yayılma mekanizmasının iyice öğrenilmesinin ardından öteki kanser türleri hakkındaki sırların da çözülmesi umut ediliyor.
Güneşi uzaktan sevin
Ozon tabakasına verdiğimiz zararı fitil fitil cildimizden getiren güneşle aramız, tıpkı vampirlerinki gibi bozuldu! Hani filmlerde görürüz, güneş gören vampir, nasıl da cayır cayır kavrulup yaşlanır. Vampir öyküleri elbette abartılı. Ama unutmayın aslında güneşin bize yaptığı bundan farklı değil. Biraz yavaş bir süreçle gerçekleşiyor o kadar.
Kötü haber: Ä°nsan cildi 20′li yaÅŸlardan itibaren yaÅŸlanmaya baÅŸlıyor. Peki bu erken denilebilecek yaÅŸlanmanın nedeni ne dersiniz. En baÅŸta güneÅŸ tabii ki. GüneÅŸin artık eskisi gibi atmosferde süzülemeyen ultraviyole ışınları, ciltte iki ÅŸeye yol açıyor: Birincisi kanser riski, ikincisi ise yaÅŸlanma.
ZARARLI IÅžINLAR
GüneÅŸe karşı korunmasız kalan ciltte moleküler düzeyde, hücrelerin normal iÅŸleyiÅŸini bozan bir dizi olay meydana geliyor. GüneÅŸin zararlı ışınları cilde eriÅŸtiÄŸinde serbest radikal denen moleküller hücre beynini etkiliyor. Bunlar kararsız oksijen moleküllerinden baÅŸka bir ÅŸey deÄŸil. Zarar ‘oksidasyon’ denen olayla oluyor. Oksidasyon da ne. diye düşünüyorsanız eÄŸer, günlük dilde ‘‘paslanma‘‘dan baÅŸka bir ÅŸey deÄŸil. Bu saldırgan moleküller hücrenin iÅŸleyiÅŸini bozuyor, yenilenmesini bozuyor, hücreye ve dokuya zarar veriyor. Sonuçta cilde esnekliÄŸini veren destek doku bozuluyor ve cilt kırışmaya baÅŸlıyor. Destek dokuda kollajen lifler bozuluyor. Sözgelimi liflerin bütünlüğünü saÄŸlayan bir molekül iÅŸlevini sürdüremeyince lifler zarar görüyor. Cildin nemlenme, yenilenme süreci aksıyor, lekelenmeler baÅŸlıyor cilt yüzeyinde. Peki sonuç? Ne kadar genç olursanız olun, ’solar yaÅŸlanma’, yani genç yaÅŸta güneÅŸe baÄŸlı erken cilt yaÅŸlanması görünür hale geliyor. Bilim adamları bu konuda çok ısrarlı.‘‘GüneÅŸ altında saÄŸlıklı bronzlaÅŸma diye bir ÅŸey yoktur‘‘ diyorlar.
Peki, ne yapmalı?
Türkiye güneÅŸin yüzünü cömertçe gösterdiÄŸi bir ülke. Ve hepimiz, yaz geldiÄŸinde bilim adamlarının ne dediÄŸini unutup, çılgınca bir bronzlaÅŸma sevdasına tutuluyoruz. Tatile çıktığımızda daha ilk günde zaman limitini aşıp, akÅŸama aynalarda ‘ne kadar kararmışım’ takıntılarına kapılıyoruz. Hele bu yaz bir de yanık ten modası varken, bundan nasıl kaçacağız diyorsanız, bilim adamları bronzlaÅŸtırıcı ürünler kullanmayı öneriyor. Zaten modacılar da gerçek anlamda bronz ten yerine, ALTIN TEN öneriyorlar.
Bronzlaştırıcı ürünlerle tanışmanın tam zamanı
Çoğu kişi bronzlaştırıcı ürünlerle barışık değil. Bunun iki nedeni var. Eski kuşak bronzlaştırıcılar sarı bir renk veriyordu ve hoş olmayan bir kokuya sahipti. İkinci neden ise, ürün hakkında yeterli bilgiye sahip olunmaması. Sözgelimi ürünün cilde zararlı olduğu sanılıyor (oysa en emniyetli güneş ürünü), ikincisi cildi yıkandıkça çıkacak şekilde boyadığı sanılıyor (dikkat, fondötenden söz etmiyoruz). Bir de doğru kullanılmamaya bağlı olarak kötü sonuç alınması söz konusu. Bu ürünleri biraz tanımaya ne dersiniz?
Nasıl kullanmalı?
HerÅŸeyden önce, bronzlaÅŸtırıcı ürünün baÅŸarılı bir ÅŸekilde kullanılması demek, sürüldüğü alanda hiç renk farkı yaratmadan bronzluk salması. Ama bunun bir koÅŸulu var: Cilde önce ’scrubbing’ denilen iÅŸlemi yapmak. Hani bazı ürünlerde minik tanecikler vardır, cilde oÄŸuÅŸturarak sürülür ve suyla temizlenir. Bu, cildin yüzeyinde yer yer birikmiÅŸ ölü hücre tabakasının giderilmesini saÄŸlıyor. EÄŸer bu alanlar giderilmezse, daha koyu renk tutar. EÄŸer scrubbing için kozmetik bir ürününüz yoksa, kolayı var, bir miktar tuzla cildinizi nazikçe oÄŸuÅŸturup, suyla durulayın.
Gerisi ürünün prospektüsüne kalıyor. Sürüldükten sonra belli bir süre giysi ya da saç değmemeli (15 dakika ile yarım saat arası); sonrası kolay, bir satte bronzluk başlıyor.
Ve küçük bir not: Bacaklara uygulanan bronzlaştırıcı ürünler, renk bütünlüğü sağlayıp selülit görünümünün maskelenmesine de yarıyor.
Bir de güneşlenirken kullanılacak yanma ürünleri var. Yüz cildinin gençliğine önem veriyorsanız, yalnızca tatilde değil, kentte güneşe çıktığınız saatlerde de en az 30 faktörlü bir ürün kullanmalısınız.
Faktör numaraları bilindiği gibi, güneşte emniyetli kalma süresiyle ilgili. Yani eğer 15 faktör kullanılıyorsa, korunmasız kalabileceğiniz sürenin 15 katı kalabilirsiniz demek.
Ve bir not: Koruma faktörlü iki ürünü üstüste kullanırsanız, emniyet artmıyor, yani iki ürünün koruma sayılarının toplamı gibi bir şey söz konusu değil.
Saçlar, dudaklar
Tabii ki konu güneşten korunma olduğunda iş ciltle bitmiyor. Saçlar ve dudakların da korunması gerek. Bu çok kolay. Koruma faktörlü rujlar, saç spreyleri, saç jöleleri var.
Bir not: Açık renge boyanmış bazı saçlarda güneş, deniz, tuz, klor bileşimi, yeşermeye neden olur. Bu yeşerme saçın doğal kızıl pigmentiyle ilgili. Bazı saçlarda kızıl pigment yoktur, bu saçlar açıldığında, yeşerme olabiliyor.
İlle de tatil söz konusu değil. Çoğumuz yazın büyük bir kısmını kentte geçiriyoruz ve güneşe çıkıyoruz. Artık makyaj malzemelerinde de koruma faktörü var. Nemlendiricilerde, fondötenlerde, ruj ve pudralarda, hatta göz farlarında. Alışveriş ederken alacağınız ürünün bu özelliğini sormayı unutmayın.
KOZMETİK SÖZLÜĞÜ
Alacağınız her türlü kozmetik ürünü çok iyi tanımanız gerekiyor. Zorluk, ‘‘içindekiler‘‘ bölümüne gelindiÄŸinde baÅŸlıyor. Anlamadığımız bir sürü sözcük, madde var. Bunlar hakkında bilgi sahibi olmak önemli. Sözgelimi yaÅŸlanmaya karşı ürünler, üç türlü sistemle bu iÅŸi yapıyor.
antioksidan’lar: Bunlar hücre beynine zarar veren serbest radikal denen molekülleri etkisiz hale getiriyor. E vitamini, A vitamini, gingkobiloba, ginseng, karoten..
enzim teknolojisi: Özellikle cildin sıkılaşmasını sağlayan ürünlerde bunu görebilirsiniz. Enzim denen şey önemli bir iş yüklenmiş bir molekül. Sözgelimi cilde esnekliğini veren ve bozulduğunda kırışmasına yol açan kollajen ve elastin lifleri, kollajenaz veya elastaz adlı enzimlerin devreye girmesiyle bozuluyor (güneş, sigara, hastalık gibi etkenlerle).
alfa-beta hiDroksi asitler: Bunlar meyve asiti veya meyve sirkesi olarak adlandırılan maddeler. Cildin her alanında eşzamanlı bir yenilenmeyi sağlayarak pürüzsüz, yepyeni bir üst yüzey oluşturan nazik peeling yapan yumuşak asitler.
‘Retinol’ de iÅŸte böyle iÅŸ gören, ama daha güçlü etki gösteren bir madde (daha yaÅŸlı ciltler için); yani sıradan yumuÅŸak asitlerden (alfa ve beta hidroksi gibi) daha kuvvetli. Lifting yapan ürünlerde de kafeine rastlarsınız, kontur düzenlemek için yaÄŸ dokusunda etkili oluyor.
Cilt kuruluklarına karşı önlemeler
Cildinizi tahriÅŸ edecek her ÅŸeyden mutlaka uzak durun.
Banyoları azaltın ve sıcak su yerine ılık su ile yıkamayı tercih edin. Yağ kökenli sabunları ender olarak kullanın; banyodan sonra alkolsüz cilt emülsiyonunu ovalamadan kuru cilde dokunarak yayın. Cilt nemlendirici mutlaka kullanın.
Evinizde kendinize nemli ortamlar yaratın. (Özellikle yatak odanızın nemini artırın. Radyatör veya soba üzerine içi su dolu bir kap koymanız da mümkün.
